لذت بازی کودکان

"بسمه تعالی"


                                                                                                                                                                                 

      لذت بازی کودکان

امروزه تربیت فرزند متناسب با تحولات چشمگیر در عرصه های مختلف علم و تکنولوژی ابعاد متنوعی یافته که طبیعتاً حضور فعال در جامعه ی رو به رشد امروز نیازمند برنامه ریزی دقیق و بهره مندی حداکثری از نتایج تحقیقات در رشته های علمی است.والدین با نگرش آرمانگرایانه خود نسبت به سرنوشت کودکان می بایستی گام هایی مؤثر، دقیق و هدفمند را دنبال نموده و در مسیر تعالی آنان دست به مداخله هوشمند زده خود را از عدم انعطاف در روابط با فرزندان برهانند، حرکت در یک چهارچوب تربیتی از پیش تعریف شده تصنعی کلیشه ای، عدم انعطاف در شرایط و موقعیت های غیر قابل پیش بینی راموجب می شود که این خود به تنهایی آفتی در مسیر تربیت مطلوب فرزندان محسوب می شود.امروز تربیت فرزندان حتی از عنوان "وظیفه" برای والدین خارج و تحت عنوان شخص و یعنی "تکلیف" مورد بررسی قرار می گیرد.حرکت به سوی ارتقاء سطح کمی و کیفی روابط میان اعضای خانواده و بویژه تربیت فرزندان، از دغدغه های اصلی والدین و سرپرستان محسوب شده ودر این راستا از هیچ کوششی دریغ نمی ورزند هرچنداین وجه از تلقی تربیتی والدین کلیت خانواده ها را پوشش نداده و محدود خانواده های منفعل را شامل نمی گردد، آن دست از خانواده هایی را که تا هم اکنون شکل دومخاصی از تربیت فرزندان را در نظرداشته و در چهارچوب محدود و محصور آن عمل می نمایند.

آن دسته از خانواده ها، روابط میان خود و کودکان رابا تعاریفی مشخص و معینی مرزبندی نموده، ورود به حریم والدین را گناهی نابخشودنی تصویر می کنند که طبیعتاً مداخله ی سهوی و یا عمدی به مرزبندی آن را تحت هیچ شرایطی نمی پذیرند.

گفتمان رایج میان والدین با کودکان در این شکل تربیت به گونه ای شکل می پذیرد که حتی احتمال طرح ذهنی یک ارتباط غیرقابل پیش بینی کودکان با والدین را منتفی می داند. اما امروزه حداقل در کشورهای پیشرفته و یا در حال پیشرفت هر روز مرزبندی های سنتی و نا متعارف در فرایند تربیت را زدوده،مسیر تعامل را تسهیل و تسریع می نماید چراکه رشد اجتماعی کودکان متناسب با پیشرفت های تکنولوژیک پیرامونش، ترویج این سبک از روابط را توصیه می نماید.

"بازی با کودکان" یکی از فصول پر چالش و بحث برانگیز در مواجهه والدین با کودکان محسوب می شود، به ویژه هنگامی که ساختار روابط میان اعضاء خانواده، سنتی- کلیشه ای و میراثی بوده باشد. تأکید ناموجه به اقتدار گرایی و فرد محوری در مدیریت خانواده، به خصوص از سوی "پدر" مانع اصلی در پذیرش موضوع"بازی با کودکان" است که حتی در طرح نظری آن با واکنش هایی گاه نامعقول از سوی والدین را موجب می شود. سبک ترییتی سنتی "اقتدار گرایانه" بسته و غیر قابل انعطاف در مواجهه با شرایط غیر قابل پیش بینی است که قاعدتاً نفوذ به این مبحث را لطمه به کلیت کیان خانواده تلقی کرد، به نوعی در برابر آن مقاومت منفی می نماید.

در این نگرش محدود از تربیت فرزندان، از ارتباط منطقی و معقول میان اعضاء خانواده بویژه با کودکان خبری نیست ودیوار بلندی از مقاومتهای نا موجه را پیش روی فرزندان،با والدین قرار می دهد، در حالیکه شکل نوین ارتباط با والدین امروزه در قالب های کاملاً نوین مورد مداخله قرار می گیرد وخواسته یا ناخواسته اشکال سنتی در این میان رامحلی از اعراب نیست. در این سبک از ارتباط، یک یک اعضاء خانواده متناسب با نقش و کارکرد خویش در خانواده به صورتی فعال حضور داشته و هر یک به نوعی در قوام ودوام خانواده نقش بازی کرده بدین وسیله سهیم اند.روابط به گونه ای امری یک سویه از بالا به پایین تبیین نگردیده بلکه در عرض هم دیده شده مکمل یکدیگرند.برخی نظریه پردازان تعلیم و تربیت در تبیین خواستگاه الگوهای تربیتی کودکان و مصادیق بارز آن "بازی با کودکان" به خطا رفته آن را از آوره های جامعه غرب تلقی کرده به ریشه های شرقی آن اشاره ای نمی نماید در حالیکه بسیاری از اندیشمندان شرق زمین به ویژه کوشندگان ادب و اخلاق از کشور ما در طرح و این نظریات جایگاهی ویژه داشته اند.

بر خلاف دید لنسی نویسنده کتاب "انسان شناسی کودکی" که معتقد است:«این ایده که والدین باید با کودکان خود همیشه بازی کنندیک ایده منحصراً مدرن غربی است.بر خلاف آن در فرهنگ های دیگر و حتی در فرهنگ غرب تا چند دهه پیش، کودکان همیشه برای سرگرم شدن همبازیانی از گروه خودشان داشتند به گونه ای که دیگر والدین نیاز نمی دیدند با کودکان خود بازی کنند و خود کودکان هم نمی خواستند با بزرگترها بازی کنند، چرا که همبازی های دوست داشتنی تر زیادی از گروه خودشان داشتند، در چنین فرهنگ هایی پیش می آمد که بزرگسالان هم بازی کنند، اما آنها به شیوه هایی به انتخاب خودشان بازی می کردند.بازی بزرگترها با کوچکترها نه به دلیل وظیفه شناسی، بلکه فقط به علت لذت بردن بوده است.» در مشرق زمین بسیاری به برقراری ارتباط معنادار با کودکان تأکید می وزیدند، از جمله جلال الدین مولوی بلخی شاعر پارسی گوی قرن 7 در قالب شعر به کرّات بدین نکته پرداخته است از جمله در بیت زیر:

             چون سر و کار تو با کودک فتاد                                      پس ­زبان کودکی باید گشاد

از میان شقوق مختلف ارتباط با کودک، توصیه به انتخاب روشی است که متناسب بافهم کودک و در قالب واژگان رایج میان آنان است یعنی این والدین و سرپرستان هستند که می بایست برای برقراری یک رابطه ی مطلوب به زبان کودکان تکلم کرده و در مسیر فکری آنان گام بردارند.بی شک "بازی با کودکان" نیز یکی از طریق مطلوب در راه رسیدنبه غایت تربیتی و مورد خواست والدین است.

دکتر پیترگری پرفسور دانشگاه بوستون معتقد است:«به ما آموخته اند همواره برای رفع نیازهای فرزندانمان آماده به خدمت باشیم که این رفتار گاه با بکن نکن های والدانه نمود پیدا می کند و گاه با حاضر و آماده کردن هر چیز بچه هوس می کند. در برخی زمینه ها ما والدین نقش رئیس را به خود می گیریم، چرا که فکر می کنیم به صلاح ایشان است، اما برخی مواقع بویژه در بازی کردن به اشتباه تصور می کنیم وظیفه ی ما این است که به فرزندانمان اجازه دهیم ما را کنترل کنند، اما کنترل گر بودن والدانه به سرگرمی و نهایتاً به روابط ما آسیب می زند. بازی کردن نیازمند مذاکره و رعایت یکسری قواعد است به طوریکه احتیاجات همه لحاظ شود بدون اینکه زورگویی و حتی تملق حکمفرما باشد.»

"بازی با کودکان" امروز یکی از روش های مؤثر در جلب توجه آنان به کانون خانواده است و موجب ارتقاء سطح کیفی تربیتی والدین در مواجهه با این طرز ارتباط با کودکان می بایست ضمن حضور فعال در بازی، سنجشی از بدنه و عناصر تأثیرگذار در بازی محسوب شده ضمن آنکه مدیریت بازی را تا حد امکان می بایست در اختیار کودکان قراردهیم. تجربه های منحصر به فرد والدین در"بازی با کودکان" در اغلب موارد بدیع و نوآور بوده و این تجربه ها برآیند باورداشت های کودکان در مقطع سنی خاصی از زندگی آنان محسوب می شود.نقش ها، حرکات و جمله های رد و بدل شده از سوی کودکان گویا سطح توانمندی ها و قابلیت های آنان در نقش آفرینی های زندگی اجتماعی آنان تلقی شده به نوعی تمرین حرکت در جاده سلامت زندگی بزرگسالی است. در حقیقت والدین و سرپرستان در "بازی با کودکان" بهره مند از لذت زندگی در دنیای کودکی خویشند.

                           

                                                     مشاور:  آقای محمد رضا بنی آزادی

سخنان بزرگان

 

آنچه بزرگان می گویند!!

سخنان بزرگان

فایل های ضمیمه :